طراحان : دیلراسکوفیدو و رنفرو
محل پروژه : آمریکا، شهر نیویورک
پروژه پارک “های لاین” (گذر در ارتفاع) مسیر پیاده عمومی شهری و یک پارک خطی در جنوب غربی منهتن نیویورک با رویکرد و شکل منحصر بفردی از طراحی یک پارک است که در نتیجه باززندهسازی مسیر راه آهن قدیمی منهتن به طول ۴۲۰۰ متر و ارتفاع 10 متر با هدف حل برخی از مشکلات تردد پیاده و همچنین ایجاد نشاط پویایی شهری طراحی شده است.
قسمت غربی راه آهن به منظور جلوگیری از تصادفات شهری و مجزا کردن ترافیک سواره و قطار در ارتفاع ۱۰ متری از سطح زمین اجرا گردید. “های لاین” که پس از رکود عصر قطارهای باربری شهری، به فضایی متروک و ناامن در حوزه نفوذ خود تبدیل شده بود، برای دورهای 20 ساله، موضوع چالش برانگیز در عرصه مدیریت شهری نیویورک قلمداد میشد. تداوم فعالیت سمنهای (NGO) خواستار نگهداری و حفاظت از این مسیر، به عنوان ردپایی از تاریخ نه چندان طولانی نیویورک، به پیروزی آنان بر کمپانیهای ثروتمند خواستار تخریب آن، منجر شد. در نهایت در سال ۱۹۹0 ، تصمیم به احیای این مجموعه، تحت عنوان فضای اجتماعی و تفرجگاهی شهری گرفته میشود.
در سال 2003 مسابقهای بینالمللی برای ایدهپردازی طرح “های لاین” برگزار گردید که 720 تیم از 36 کشور جهان در آن شرکت نمودند. پس از بررسی ایدهها، تیم منتخب متشکل از گروه “فیلد اپرشن” و دفتر معماری منظر “جیمز کرنر”، به عنوان یک گروه معماری منظر و متخصصانی همچون ” دیلر اسکوفیدیو” و “رنفرو” به عنوان گروه معمار و جمعی از متخصصین فضای سبز، عمران، ایمنی، حفاظت، هنر مردمی و چندین گرایش دیگر بود.
با توجه به ارزش تاریخی پروژه، تصمیم بر این گرفته شد که فضای فرسوده غیر قابل استفاده، تبدیل به یک فضای تفریحی – تفرجی گردد. به دلیل ساختار عجیب و تازهای که بر روی راه آهن شکل گرفته، زیبایی نامعمول و خاصی در این پروژه وجود دارد و در واقع میتوان گفت در این پروژه، منظر صنعتی به یک منظر پساصنعتی تبدیل شد. بازیابی منظر صنعتی در بستر ارزشمند تاریخی، همراه با رویکردهای اکولوژیک که منجر به ایجاد فضای تفرجی شهری شده، در این مکان قابل تحسین است. در این پروژه باز زندهسازی فضای در حال نابودی، یکی از نقاط عطف شهری و به عنوان المان و نماد شهری مطرح گردید. این گذرگاه به دلیل قرارگیری در ارتفاع و خاصیت دید منظر، سکانسهای دید متفاوتی از شهر را در اختیار مخاطب میگذارد. بدین ترتیب “نسبی” بودن مفهوم منظر در این مسیر به خوبی مشاهده میشود. فضایی که علاوه بر ترکیب قدیم و جدید و دارابودن مفاهیم اصلی معماری منظر، کیفت فضایی را با افزایش سبزینگی شهر در بین فضای خشک شهر ارتقا میبخشد. موقعیت پروژه “های لاین” توانسته است توجه مخاطب را در راستای احیای فضا و منظر جلب نماید. دفتر معماری “دیلر اسکوفیلدو” و دفتر “کرتر” که پایهگذار و مدیر دفتر JCFO و همچنین مدیر طراحی بخش منظر دانشگاه پنسیلوانیاست، طراحی این پروژه را به عهده گرفتند.
طرح برگزیده در مسابقهای که برای انتخاب طراحان برگزار شد دارای شاخصههای زیر بود:
- از ساختار و سازه کهنه تاریخی و بازسازی به عنوان مرور خاطرات و حفظ هویت غالب “های لاین” به صورت فضای باز عمومی استفاده گردد.
- افزایش کیفیت فضای شهری با ارتقای تعاملات اجتماعی و شهری و حرکت در سطحی بالاتر از سطح خیابان و در فضایی دور از آلودگیهای بصری و صوتی
- ارتقای امنیت با نورپردازی مطلوب در شب و همچنین طراحی دسترسیهای بافت شهری به طوری که ساختمانهای همجوار به پیادهروها دید کامل داشته و پیشبینی فضاهایی جهت کاربریهای هنری، خردهفروشیهای کوچک و مکانهای نمایشگاهی
- ایجاد فضایی خاص با القای حس رمزآلودگی : بستری نامطلوب در طی سالها موجب ایجاد فضایی شد که پشت به ساختمانها کرده و مسیر راهآهن را به فضایی کماستفاده و نامناسب تبدیل نمود. با ایجاد این فضا، علاوه بر افزایش کیفیت اکولوژیکی و تولید فضای سبز در محدوده متراکم شهری، از الودگیهای بصری فراوان شهری و ترافیکی کاسته خواهد شد. در این راستا حفظ گیاهان موجود در سایت و گونههای بومی و مقاوم در برابر خشکی و متناسب با آب و هوای “های لاین” مورد استفاده قرار خواهند گرفت.
عناصر و مبلمان شهری اجرا شده با رگههایی از طراحی به سبک فولدینگ و ترکیب این خطوط بتنی خاکستری رنگ با سبزینگی پیرامون، اشاره به تضادی مستتر در قلب پروژه دارد. ًپست مدرن صنعتیً که در سایه زندهسازی این بخش صنعتی و ترکیب طبیعت صورت گرفته و تغییر کاربری داده است. در عین حال در اذهان مردم، یادآور خط ریل راهآهنی است که در در تاریخ زنده مانده است.
خطوط موازی کفسازی که با سطوح سبز در پلان ترکیب شده، به نوعی با دو خط موازی ریلهای راه آهن هماهنگ هستند. هنوز در برخی قسمتها، ریل راهآهن برای یادآوری تاریخ این مکان نگهداشته شده است. این مسیر به دلیل ارتفاع از سطح زمین، به صورت نظر گاهی طولی و موازی با لبه اب عمل میکند. مکانی که از آن میتوان دید مطلوبی به فضای شهری داشت. به علاوه این گذرگاه همچون حیاطی برای ساختمانهای مسکونی مجاور عمل مینماید.
